 Nihai ürün olan PUR'un (poliüretan köpük) kalitesi kullanılan hammaddelerin kalitesi ve kimyasal özellikleri ile doğru orantılıdır. Kaliteli bir poliüretandan beklenen düşük tozuma oranı, yük taşıma kapasitesi gibi temel mekanik dayanımlarının yüksek olması, düşük thermal conductivitiy (ısıl iletkenlik katsayısı) değerine sahip olmasıdır. Tüm bu özellikler poliüretan köpüğü oluşturan hammaddelerin yapısal özelliklerinde gizlidir.
Bu sayfamızda poliüretan köpüğü oluşturan temel yapı taşlarından polyoller hakkında kısa ve faydalı bilgiler bulacaksınız.
POLİÜRETAN
Poliüretan; sertlik, esneklik, yüzey dokusu v.s. gibi özellikleri birbirinden çok farklı yüzlerce çeşidi bulunan geniş bir ailenin genel adıdır. İstenilen form ve boyutlarda pratik olarak üretilebilmesi çok geniş bir uygulama alanı bulmasını sağlamıştır.
Başlıca çeşitleri şöyle sıralanabilir;
 Sert Köpük Poliüretanlar (Rigid Foam)
Isı yalıtımı malzemesi olarak kullanılır. Döküm veya püskürtme tekniği ile tatbik edilebilir.
(Poliüretan tabaka, poliüretanlı sandviç panel vs.)(30-100 kg/m3)
Sünger Köpük Poliüretanlar (Flexible Foam)
Koltuk, mobilya vs. üretiminde kullanılır. (30-60 kg/m3)
Yarı Sert Poliüretanlar (Semi-Rigid Foam)
Darbe ve enerji absorbe etme özelliği ile geniş uygulama alanları bulan malzemelerdir. (Otomobillerin komple ön panelleri, kask, teknelerin dış kaplamaları). (100-300 kg/m3)
Elastome poliüretan (Elastomer Foam)
Çok sert ve büyük darbeleri alabilen malzemelerdir. (Araba tamponu). 800 kg/m3 ‘ ün üzerindedir.
Tam Elastomer Poliüretanlar ( Casting Elastomer Foam)
Aşınmaya ve darbelere çok dayanıklı malzemelerdir. (Aşınabilecek makine parçaları, tekerlek ve silindirler).
Sert Kabuklu Poliüretanlar (Rigid Integral Skin Foam)
Yüksek derecede sert, dayanıklı ve hafif olan malzemelerdir. (Masa, Pencere Profilleri, makine parçaları, kaynak ekipmanları). 300-700 kg/m3
Esnek Kabuklu Poliüretanlar (Flexible Integral Skin Foam)
El ile temasta esneye bilen fakat dayanıklı malzemelerdir. Direksiyon simidi, sandalye kol yeri). 300-600 kg/m3
Tam Kabuklu Poliüretanlar (Integral Skin Foam)
Esnek ve dayanıklı malzemelerdir. (Ayakkabı, ayakkabı tabanı). 400-550 kg/m3
Endüstriyel Zemin Kaplaması Poliüretanlar (Coating)
Aşınmaya, darbelere, kimyasallara dayanıklı malzemelerdir. (Sanayi tesislerinde zemin kaplaması, dayanıklı mobilya parçaları) .
Spor Zemin Kaplaması Poliüretanları (Systems for Sports Grounds)
Spor zemininde yüzey kaplama malzemelerdir. (Tenis kortu, atletizm pisti vs.).
3. SERT KÖPÜK POLİÜRETAN (RIGID FOAM)
Isı yalıtımında kullanılan malzemelerdir. Polyol ve MDI (Metil di izosiyanat) adlı iki bileşen bir araya geldiğinde, karışan malzeme genleşir ve sertleşerek sert köpük poliüretanı oluşturur.
Sert köpük poliüretanlar uygulama tekniğine göre 3 ana grupta toplanabilir;
Döküm Poliüretan Sert Köpük
Püskürtme Poliüretan Sert Köpük
Continuous(Sürekli) Sistemler
SÜREKLİ SİSTEMLER
Rigid PUR köpükler için spesifik üretim prosesi sürekli üretim hattıdır. İki şekilde gerçekleştirilebilir.
Hat üzerinde yürüyen metal üzerine PUR köpük uygulanıp, serbest şişmeye başladığında, diğer metal yüzeyin hatta verilmesi
İki metal hatta ilerken arasına PUR köpüğün tatbik edilmesi
NUH POLİÜRETAN LEVHA
İstenilen boyutlarda ve yoğunlukta üretilen levha formunda ısı yalıtımı malzemesidir.
TEKNİK ÖZELLİKLERİ
Yoğunluk : 30-60 kg/m3
Isı Yalıtım Katsayısı : 0.007 W/m.K. (ASTM C158’ e göre)
Basınç Mukavemeti : 2 kg/cm2
Yanma Dayanımı : B2 (DIN 4102’ ye göre)
Kalınlık (- + 3 mm.) : 20 – 150 mm
En (- + 3 mm.) : 50 – 100 cm
Boy (- + 3 mm.) : İsteğe göre.
Yüzey : Düz veya pürüzlü.
Yüzey Kaplama : Çıplak, kraft kağıdı veya alüminyum folyo kaplı.
Kenar Detayı : Düz veya lamba – zıvana
KULLANIM YERİ
Isı yalıtımı gereken her yerde kullanılabilir.
AVANTAJLARI
Diğer ısı yalıtım malzemelerine göre eşdeğer ısı yalıtımını daha az kalınlık ile karşılar.
İstenilen ölçülerde üretilebilir.
Duvar üzerine doğrudan sıva yapılabilmesi için yüzeyi pürüzlendirilmiş çeşitleri vardır.
Yüzeyine istenilen malzeme kaplı olarak veya istenilen malzemeye yapışık olarak üretilebilir.
NUH SANDVİÇ PANEL ÜRETİM SİSTEMİ
Hattımız kesintisiz olup, üretim hızı 7,5 m/dk’dır.
Alt ve üst metal rollform denilen kısımda cephe veya çatı olmak üzere şekillendirilir. Şekillendirilen metal hattın alt ve üst kısmında ilerleyerek poliüretan tatbikinden önce ısıtılır. Isıtılmış yüzeye poliüretan tatbik edilerek istenilen kalınlığa göre uygun kalıpların konulduğu presbantta ilerleyerek, testere bölümüne iletilir. Testerede müşterinin talep ettiği boylara kesilerek istiflenerek paketlenir ve sevke hazır hale gelir.
Sürekli hatlar alt ve üst boyalı/galvanizli sac veya alüminyum kaplı malzemelerin yanı sıra kraft/kraft ve alüminyum folyo/alüminyum folyo uygulamaları ile membranlı panel üretimine de imkan sağlamaktadır.
TEKNİK ÖZELLİKLER
Yoğunluk : 30 –60 kg/m3
Isı yalıtım katsayısı : 0.019 W/mK
Raf ömrü : Hammaddeler için bir yıl.
Tatbikat sonrası ömrü : Ultroviyole’ den korunmak koşulu ile sonsuz.
Tatbikat şekli : Sürekli hatta üretilerek
Tatbikat kalınlığı : Isı hesaplarına bağlı olarak istenilen kalınlıkta.
Yüzey : Boyalı galvanizli sac, alüminyum,PVC Membran, kağıt
KULLANIM YERLERİ
İstenilen her alanda çatı ve cephe kaplaması olarak
Klima ve havalandırma kanallarında
Soğuk oda ve kamyon kasaları yapımında.
AVANTAJLARI
Düşük ısı geçirgenlik katsayı ile yüksek izolasyon
Bakteri oluşturmaz
Su buharı ve su difüzyonu geçirgenliği düşüktür
Yangın dayanımı sağlar (B2 yanmazlık sınıfı)
İstenilen boyda üretim imkanı vardır
Kolay ve hızlı monte edilir
4. HER RİJİT POLİÜRETAN AYNI MIDIR?
Poliüretanlar temel olarak iki farklı polyol tipinden üretilir. Bu temel malzeme özelliklerine bağlı olarakta farklılık gösterirler. Polyester polyol bazlı poliüretanlar, polyeter bazlı poliüretan köpüklerden farklı avantajlara sahiptir.
Daha iyi solvent ve yağ dayanımı
Daha iyi UV dayanımı
Daha iyi adhezyon dayanımı
Yüksek ısı dayanımı
Kırılma dayanamı
Yüksek gerilme dayanımı
5.PUR ANA MADDELERİ
Poliüretan köpük 4 hammaddenin karışımı ile oluşturulmaktadır. Bu 4 hammadde ise ;
a. Polyol
b. İsosiyanat
c. Şişirici gaz
d. Kataliz’ dir
Üretici firmanın makine parkuruna, teknik elemanlarının bilgisine göre çeşitli şekillerde alınabilmektedir. Dört hammadde ayrı ayrı olarak alınıp belli bir formülasyonda karıştırılabilir ancak bu tip üretim için yetişmiş bir teknik eleman ve otomasyon sistemi gereklidir fakat kalite faktörleri hassas şekilde ayarlanabilir.
Diğer alternatif ise PUR hammaddesini karışım halinde almaktır. Yetkin bir eleman ve otomasyon sistemine çok daha az gerek duyulur ancak kalite faktörleri ile hassas ayarlama yapmak imkansızdır.
PUR TİPLERİ
Polyester polyol bazlı poliüretan ve polyeter bazlı poliüretan köpükler olarak iki tip olarak sınıflandırılabilir.
a. Polyether
b. Polyester
PUR Köpük:
a. Polyether bazlı poliüretan köpükler : Güçlü hidroliz dayanımları olup ve formülasyonuna eklenecek katkı maddeleri ile ile uyumluluk göstermektedir. Bununla birlikte yangın dayanımları ve mekaniksel özellikleri düşüktür.
b.Polyester bazlı poliüretan köpükler: Polyether polyol bazlı poliüretan köpüklere alternatif olarak geliştirilen polyester polyol bazlı poliüretan köpükler çok daha iyi yanmazlık ve termal stabilite sağlamaktadır. Polyester polyol bazlı poliüretan köpükler DIN 4102 class B2 gerekliliklerini karşılamaktadır. Tozuma oranları düşük olup, kırılgan bir yapıya sahip değildirler. Isı etkisiyle meydana gelen genleşmelere nihai ürünün uyum göstermesine katkıda bulunurlar.
6.NİHAİ ÜRÜNDEKİ ETKİLER VE NASIL ANLAŞILIR?
Nihai üründeki köpükte kullanılan hammaddenin polyeter yada polyester esaslı olup olmadığı gözle anlaşılamaz. Farklılığın anlaşılabilmesi için malzemelerin ısıl iletkenlik katsayıları, yük taşıma dayanımları gibi ana mekaniksel özelliklerinin karşaılaştırılması ve ölçülmesi gerekmektedir.
Bununla birlikte polyether polyol esaslı köpükler daha kırılgan ve sert yapıda
olacağından uygulamada kesim işlemleri arasında yüksek tozumaya sebep vererek kendilerini belli edebilirler.
7. POLİÜRETAN SEÇERKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Poliüretan seçerken bilinçli müşteri istediği kaliteli bir malzemede olması gereken fiziksel
ve kimyasal özellikler hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Yanmazlık sınıfı (DIN 4102’ye göre B2 sınıfında olmalıdır)
Isıl iletkenlik (18.0- 19.0 mW/mK at 10 °C / 20.5- 21.0 mW/mK at 23 °C)
Kapalı hücre (Yük dayanımının iyi olabilmesi için mamülün kapalı hücre oranı
%85-90 oranında olmalıdır. Kapalı hücre yapısının yeterli olması buhar difüzyon direnç katsayısınıda etkilemektedir. Yüksek kapalı hücre yapısı buhar difüzyonu oluşmasını engeller)
Mekanik dayanım (değerinin 150-200 MPa olması beklenir)
Yoğunluk (Görünen yoğunluk 38 kg/m3 olmalıdır)
Yapışma (Alt ve üst yapışmanın %80 min. olması beklenmelidir.)
KAYNAKÇA
Polyurethane Handbook Second Edition
COIM SPA.
http://adi-pure.invista.com
|